دادگستر؛ بانک اطلاعاتی ناقضان حقوق بشر در ایران

همزمان با ۲۴ مارس (چهارم فروردین ۱۴۰۰) روز جهانی «حق بر آگاهی از حقیقت و کرامت قربانیان نقض فاحش حقوق بشر» مجموعه فعالان حقوق بشر از پایگاه اطلاعاتی ناقضان حقوق بشر در ایران رونمایی کرد. در این پایگاه اطلاعاتی که با نام «دادگستر» راه‌اندازی شده، جزییات موارد متعدد نقض حقوق بشر در ایران به همراه اطلاعات ناقضان شامل افراد حقیقی و نهادها و سازمان‌های دولتی و حکومتی به تفصیل ارائه شده است.

به مدت بیش از پانزده سال ، مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، رویکرد قربانی محور را در زمینه مستند سازی و گزارشگری در مورد نقض حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران حفظ کرده است. تمرکز اصلی این بوده است که موارد نقض حقوق افراد را ثبت کرده و جنایات مرتکب شده علیه قربانیان را برجسته کند. با اینحال، علیرغم دهها هزار گزارش و سند از نقض حقوق بشر، مصونیت از مجازات ناقضین حقوق بشر وابسته به حکومت نشان داد نیاز است به موازات قربانیان، عاملان و آمران این اقدامات برای تضعیف چرخه سیستماتیک نقض حقوق بشر معرفی شوند تا با استفاده از سرمایه حقوقی-اجتماعی در مسیر روشن تری از پاسخگویی نسبت به اعمال خود قرار بگیرند.

به مناسبت 24 مارچ، روز جهانی “حق حقیقت درمورد نقض فاحش حقوق بشر و کرامت قربانیان” و همزمان با تصویب قطعنامه در مورد وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران در چهل و ششمین جلسه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، از حاصل مدتها تلاش غیر علنی خود “دادگستر” پایگاه داده ای ناقضان حقوق بشر در ایران رونمایی کرد.

روز سه شنبه در اختتامیه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، سازمان ها و کشورهای عضو در کنار جمع بزرگی از سازمان های حقوق بشری به طور یکسان خواستار پایان یافتن مصونیت از مجازات ناقضین حقوق بشر در ایران شدند. دادگستر برای تجهیز جامعه بین المللی به ابزاری جهت پیش برد این هدف ایفای نقشی موثر را دنبال می کند.

این پایگاه داده که در آدرس www.spreadingjustice.org در دسترس است، شامل گردآوری و مستندسازی منحصر به فرد مشخصات افراد و نهادهای ناقض حقوق بشر است. کسانی که به خوبی شناخته شده اند و همچنین کسانی که کمتر، یا اصلا برای افکار عمومی شناخته نشده اند.

چه افرادی در پایگاه داده دادگستر ثبت می‌شوند

در حالی که بانک اطلاعاتی دادگستر همه ناقضین شناخته شده را شامل می شود، اما عمدتا این پایگاه بر جمع اوری اطلاعات در مورد نقض حقوق بشر واقع در سالهای اخیر متمرکز است. تمرکز بر وقایع اخیر و افراد کمتر شناخته شده، محققان موقعیت بهتری برای جمع آوری، مستند سازی و بررسی اطلاعات مربوط به تخلفات مورد نظر دارند.

در کنار مشخصات افراد ناقض حقوق بشر، مانند مسعود صفدری، پروفایل‌هایی از متخلفان نهادی مانند دادگاه انقلاب اسلامی تهران نیز وجود دارد. پروفایل متخلفان نهادی به مشخصات افراد وابسته، متخلفان فردی و همچنین قربانیان فردی و گروهی مرتبط است. این ویژگی در کمک به ایجاد ارتباطات برای اهداف تحقیقاتی موثر است. به همین ترتیب، وقتی کاربران روی نام قربانی کلیک می کنند، به لیستی از هر متخلف در پایگاه داده که ممکن است وابسته باشد نیز هدایت می شوند.

در حالی که پروفایل های موجود کامل هستند، کاربران می توانند با ارسال اطلاعات اضافی ناشناس به توسعه اطلاعات در پروفایل ها کمک کنند. کاربران آگاه تشویق می شوند که با پر کردن فرم تکمیل اطلاعات، هم به تکمیل اطلاعات در پروفایل‌های ناقضین و هم به معرفی ناقضینی که در دادگستر ثبت نشده اند کمک کننند. لازم به ذکر است، که این فرم‌ها به صورت کاملا ناشناس پر و ارسال میشوند و دادگستر هیپگونه دسترسی به اطلاعات ثبت کننده نخواهد داشت. تمام اطلاعات دریافتی قبل از ذخیره در پایگاه داده دادگستر توسط محققین این پایگاه داده راستی آزمایی میشوند. با استفاده از ابزاری که توسط یک دانشگاه آلمانی ایجاد شده است، کاربران همچنین می توانند اطلاعات مربوط به مجموعه ای از شاخص های ظاهر فیزیکی را ارسال کنند. این قابلیت که در بالا به آن اشاره شد، بر اساس ارسال های کاربر، چهره‌ی سه بعدی ناقض را ترسیم می‌کند. این ارسال ها برای تجزیه و تحلیل مقایسه ای استفاده می شود، تا با شناسایی چهره‌ی احتمالی ناقضین اطلاعات دقیقتری در مورد آنان ثبت شود.

محققان این پایگاه اطلاعاتی ساعتهای بی شماری را به جمع آوری، مستند سازی و تأیید اطلاعات موجود در پایگاه دادگستر اختصاص داده‌اند. تمام اطلاعات موجود طی یک فرآیند سخت گیرانه راستی آزمایی شده وقبل از افزودن به پایگاه داده، صحت آنها تأیید می شود. با جمع آوری و تأیید اطلاعات، پروفایل های جدید بصورت مستمر به پایگاه داده اضافه می شوند.

تمام اطلاعات، اسناد و گزارش های جمع آوری شده در مورد ناقضین هم به صورت آنلاین و هم از طریق پی.دی.اف به صورت آرشیوی ذخیره می شوند. دادگستر در وب سایت خود اعلام کرده است “اگر سازمان، محقق، وکیل، و … هستید که در راستای احقاق حقوق بشر فعالیت می‌کنید مینتوانید برای اطلاعات بیشتر و یا دریافت اسناد محرمانه از طریق صفحه تماس با ما، با مسئولان دادگستر تماس بگیرید.”

پروفایل‌ها چطور ساخته می‌شوند

مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران و توابع آن از جمله خبرگزاری هرانا، در طول سالهای فعالیت خود آموخته است که هنگام کار در مسیر پاسخگوسازی ناقضین، چه اطلاعاتی برای ذینفعان بیشتر ضروری است. در هنگام ساخت پایگاه داده، درسهای آموخته شده مورد توجه قرار گرفتند. مشخصات فردی ناقض، در صورت موجود بودن، شامل عکس یا عکس‌ها از متخلف، اسناد و مدارک (که شامل دسته بندی‌ها مختلفی از اسناد قضایی تا ویدیو و عکس و اعتراف میشود)، همچنین در قسمت منابع و گزارشات، تنها منابع مورد اعتماد و معتبری که در مورد ناقض و تخلفات وی اطلاعاتی دارند قرار میگیرد، در بخش شرح اقدامات محققین دادگستر خلاصه‌ای دسته بندیهای نقض حقوق بشر توسط ناقض را با بررسی مصداق ها آورده اند، بررسی نهایی حقوقی هر پروفایل توسط توسط برایان کورین، حقوقدان سرشناس بین المللی به پروفایل ها اضافه می شود. همچنین می توان اطلاعاتی در مورد سابقه کار، اقامت فعلی، سابقه سفر و سوابق تحصیلی ناقض را در پروفایل‌ها مطالعه کرد.

این پروفایل ها شامل اطلاعات اساسی مانند نام کامل و دیگر انواع نگارش نام، تاریخ تولد، محل تولد و هرگونه وابستگی نهادی در حال حاضر است.. علاوه بر این، اطلاعاتی در مورد ویژگی های ظاهری از جمله، رنگ چشم، رنگ مو، قد و وزن وجود دارد. تمامی تاریخ‌های ثبت شده در سه سطح میزان دقت طبقه بندی می شوند: “دقیق ، تقریبا دقیق و تخمینی”. کاربران همچنین توانایی تبدیل واحد وزن و قد و تبدیل تاریخ‌ها از تقویم جلالی به میلادی و بلعکس را دارند.

پایگاه داده دادگستر از یک شبکه‌ی به هم پیوسته تشکیل شده است. در این شبکه با استفاده از تگ های گوناگون کاربر امکان این را دارد که از یک پروفایل به پروفایل‌ها مرتبط دیگر برود و تحقیق خود را گسترش دهند. برای مثال در پروفایل ناقضین، نام قربانیان، موارد نقض حقوق بشر، وابستگی‌سازمانی، محل تحصیل، شهر محل اشتغال و … قابل انتخاب هستند، کاربر با کلیک روی هر یک از این موارد به لیستی از تمامی اطلاعات مشابه یا مرتبط با مورد انتخاب شده دست پیدا می کند.

چطور می‌توانید از دادگستر استفاده کنید؟

دادگستر به دو زبان انگلیسی و فارسی در دسترس است. کاربران می توانند با استفاده از امکان انتخاب شاخص های اصلی مانند شکنجه، حق زندگی ،حقوق کار، حقوق زنان، حقوق اجتماعی، حقوق زندانیان، حق حیات، حق آزادی اندیشه و بیان و موارد دیگر در پایگاه داده جستجو کنند، تا تمام پروفایل‌های مرتبط با این انتخاب برای او نمایش داده شود. همچنین می توان برچسب ها را با وابستگی نهادی مانند دادگاه انقلاب اسلامی تهران یا پلیس سایبری ایران در میان دیگران جستجو کرد. برای کمک به وکلا یا محققانی که در موارد خاص کار می کنند، این پایگاه داده با نام قربانی قابل جستجو است. کاربران می توانند ابزار جستجوی پیشرفته را در صفحه اصلی دادگستر پیدا کنند.

دادگستر فقط یک پایگاه داده نیست

دادگستر به سادگی یک پایگاه داده نیست، همچنین منابع اموزشی در مورد سیستم های موجود، احکام و هرچیز دیگر که به درک پروفایل‌ها و تحقیق در مورد ناقضین کمک کند در این پایگاه ارائه می‌شود. همچنین کاربر میتواند در قسمت گزارش ها، گزارش‌ و تجزیه و تحلیل های منحصر به فرد در مورد ناقضان حقوق بشر و اخباری که محور اصلی آن ناقضین هستد را بخواند. در قسمت آمار، دادگستر آمار مرتبط با ناقضین را به صورت نمودارهای مختلف نمایش می دهد، برای مثال نقشه‌ی پراکندگی ناقضین یا درصدبندی سهم ارگان ها در نقض حقوق بشر. تمام اطلاعات موجود در spreadingjustice.org از جمله پروفایل‌ها، آمار، منابع و گزارش ها به طور منظم به روز می‌شوند.

دادگستر خوانندگان را تشویق می کند تا پایگاه داده را با شبکه های خود به اشتراک بگذارند. لطفا برای هرگونه اطلاعات بیشتر در مورد دادگستر با مسئول ادووکاسی آن از طریق اطلاعات ذیل یا بخش “تماس با ما” در سایت تماس بگیرید.

Skylar Thompson
[email protected]

زندان قرچک ورامین در بحران کرونا؛ نگرانی از سلامت زندانیان در سایه ضعف مدیریت

خبرگزاری هرانا – زندانیان محبوس در زندان قرچک ورامین در بحران کرونا، در سایه ضعف مدیریت با مشکلات متعددی از جمله در حوزه بهداشت دست و پنجه نرم می‌کنند. مسئولان زندان، زندانیان جدید الورود را بدون رعایت غربالگری، فاصله‌گذاری اجتماعی و طی کردن دوره قرنطینه، به بهانه کمبود فضا، مستقیما به بند منتقل می کنند. بسیاری از زندانیان بند ۶ زندان قرچک ورامین علیرغم بروز علائم مشکوک ابتلا به کرونا از رسیدگی پزشکی محروم مانده اند و با وجود تراکم بالای زندانی اقلام بهداشتی نیز در اختیار زندانیان قرار داده نمی‌شود.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، زندانیان محبوس در زندان قرچک ورامین در بحران کرونا، با مشکلات متعددی در حوزه بهداشت دست و پنجه نرم می‌کنند.

بسیاری از زندانیان بند ۶ زندان قرچک ورامین از جمله صبا کردافشاری، فعال مدنی محبوس در این زندان، علیرغم بروز علائم مشکوک ابتلا به کرونا از جمله تب، درد قفسه سینه و سرفه خشک، از رسیدگی پزشکی محروم مانده اند.

گفته می‌شود که روزانه دستکم سه ورودی جدید بدون رعایت غربالگری، فاصله‌گذاری اجتماعی و طی کردن دوره قرنطینه، مستقیما به بند ۶ منتقل می‌شوند. اقلام بهداشتی همچون ماسک، دستکش و مواد ضدعفونی کننده نیز در اختیار زندانیان قرار داده نمی‌شود. به علاوه تغذیه نامناسب، نبود امکانات بهداشتی و پزشکی لازم و تراکم بالای جمعیت در بند، سلامت زندانیان را در معرض خطر قرار داده است. هم اکنون حدود ۱۰۰ زندانی در بند ۶ زندان قرچک ورامین به سر می‌برند.

هرانا پیشتر در مهرماه سال جاری طی گزارشی به شرح وضعیت زندانیان سیاسی محبوس در زندان قرچک ورامین، پس از شیوع ویروس کرونا پرداخته است.

زندان قرچک ورامین (ندامتگاه شهرری) ویژه زنان و دارای ۱۲ بند است. متهمان و محکومان از همه نوع در این زندان به سر می‌برند. متهمان و زندانیان سیاسی نیز بدون رعایت اصل تفکیک جرایم به منظور فشار بیشتر به این زندان منتقل می‌شوند. نبود امکانات اولیه رفاهی، مشکل سیستم فاضلاب زندان، آب شور و قطعی مداوم آب شیرین در فصل گرما، کمبود امکانات پزشکی و بهداشتی به ویژه پس از شیوع ویروس کرونا، عدم اعزام‌های پزشکی و تراکم بالای زندانیان موجب بروز مشکلات عدیده برای آنان شده است. همچنین کیفیت بسیار بد غذای زندان و شیوع و توزیع مواد مخدر مشکلات را دوچندان کرده است.

در مواردی زندانیان با بیماری، کهولت سن و یا معلولیت کماکان بدون پیگیری خاصی مدت محکومیتشان را سپری می‌کنند. گاهی به صورت غیرقانونی با تاکید بر مسکونی بودن سند قرار وثیقه از آزادی زندانیان ممانعت به عمل می‌آورد. زندانیانی که دارای معلولیت و یا ناتوانی‌های حرکتی هستند نیز به دلیل نبود امکانات و شرایط بد قرنطینه بدون سپری کردن ایام قرنطینه و بدون هیچ ملاحظه‌ای به بندها منتقل می‌شوند.

زندانیان پس از اعزام به بیمارستان و یا سایر مراکز درمانی بدون طی کردن دوره قرنطینه مستقیما به داخل بند منتقل می‌شوند. زندانیان بارها پس از اعزام به بیمارستان بدون رسیدگی پزشکی به زندان بازگردانده می‌شوند، دلیل این امر اتمام قرارداد و یا نبود قرارداد میان زندان قرچک با بیمارستان عنوان می‌شود.

پس از روی کار آمدن صغری خدادادی، سرپرست جدید این زندان فشارها و محدودیت‌ها بر زندانیان سیاسی به شکل گسترده‌ای افزایش پیدا کرده است؛ در آخرین مورد از این اقدامات خانم خدادادی به زندانیان گفته است برای کلیه زندانیان سفارش چادر داده شده و همگی آنها بالاجبار باید از پوشش چادر استفاده کنند.

برای شناخت بهتر زندان قرچک ورامین به گزارش پیشین هرانا در خصوص این زندان رجوع شود.

شناسایی تصویری “ستار” بازجوی وابسته به سپاه پاسداران

خبرگزاری هرانا – در روزهای اخیر و با بالاگرفتن موضوع شناسایی نیروهای امنیتی دخیل در نقض حقوق بشر، شاهدینی با این خبرگزاری تماس گرفتند و با ارائه اطلاعات به شناسایی اولیه یک نیروی امنیتی که در بازداشت معترضان سیاسی در نقش بازجو ایفای نفش کرده است کمک کردند. این بازجو که با نام “ستار” شناخته میشود وابسته به سپاه پاسداران است و در مواردی از جمله بازداشت شدگان اعتراضات آبان ماه ۹۸ تهران نقش داشته است.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، با بالاگرفتن موضوع شناسایی نیروهای امنیتی که در روزهای اخیر به خصوص با شناسایی “رئوف” بازجوی شاغل در اطلاعات سپاه پاسداران توجه همگانی را برانگیخت شاهدان دیگری با هرانا برای شناسایی سایر چهره های امنیتی دخیل در نقض حقوق بشر تماس گرفتند.

این تماسها در مواردی از جمله یک نیروی امنیتی به نام “ستار” (احتمالا اسم مستعار) با تجمیع شاهدین به نقطه اطمینان رسید.

تصویر پیش رو که مربوط به نشست مدیران و محققان سازمان اسناد انقلاب اسلامی با آیت الله خامنه ای در ۲۱ فروردین ۱۳۹۰ است روایت گر چهره این بازجو است.

تنی از شاهدان که همگی از بازداشت شدگان اعتراضات سراسری آبان ماه ۹۸ تهران بودند شهادت دادند که پس از بازداشت در خیابان به محلهایی منتقل شدند که این فرد ضمن ضرب و شتم از آنان بازجویی کرده است.

این فرد که در میان همکاران خود “ستار” خطاب میشد علاوه بر محل های نامعلوم بازجویی، در پایگاه مقاومت بسیج یاد یاران واقع در خیابان آرژانتین تهران نیز روئیت شده است.

یکی از قربانیان در این رابطه به هرانا گفت “از ابتدای بازداشت (آبان ۹۸) ما را می زدند تا زمانی که با چشم بسته به محلی برای بازجویی منتقل شدیم، در مرحله بازجویی بود که او را دیدم در حالی که ابایی نداشت از اینکه چهره اش دیده شود و همچنان ما را که چند نفر بودیم مضروب کند. همکارانش ستار صدایش میکردند، شاید این اسم گذاری به خاطر مدل ریشی بود که میگذاشت البته در آن سال ریش های بلندتر و موهای کوتاه تری نسبت به تصویر سال ۹۰ داشت”

یکی دیگر از شاهدان نیز به هرانا گفت “در حالی که محل کسبم در خیابان انقلاب را می بستم تا به منزل بروم من را افرادی با لباس شخصی (آبان ۹۸) دستگیر کردند، از همان ابتدا من را کتک زدند. علاوه بر من دو سه نفر دیگر نیز دستگیر شده بودند و در ماشین بودند. پس از انتقال به محلی نامعلوم این فرد با تهدید و فحاشی برگه های بازجویی را مقابل ما گذاشت، او با رفتاری خشن ما را وادار میکرد که به اغتشاشگر بودن خود اعتراف کنیم، تنها پس از دو روز بازجویی و ضرب و شتم بود که من و حدود ۷ نفر دیگر را تحویل بازداشتگاه سپاه در اوین دادند.”

بازداشت شده دیگری نیز با تایید اظهارات سایر شهود اظهار داشت “ترکیب نیروهای حاضر در صحنه بازداشت و سپس بازجویی ترکیبی از نیروهای لباس شخصی، نیروهای بسیج و سپاه بود، ستار هر چند با لباس شخصی بود اما باتوجه به برگه ها و اسناد پرونده و بازجویی و سرانجام ما که در اختیار سپاه قرار گرفتیم مشخصا وابسته به این نهاد بود، هر چند در جایی مانند بازداشتگاه اطلاعات سپاه دیگر او را ندیدیم، اما پرونده سازی که با تلاش او علیه ما صورت گرفته بود سیر پرونده ما را شکل داد”

خبرگزاری هرانا در تلاش برای تکمیل اطلاعات مربوط به این چهره ناقض حقوق بشر است، هرانا از قربانیان و مطلعان از وضعیت این فرد برای کمک به تکمیل این بررسی‌ها جهت تماس دعوت کرده است.

پس از فراخوان هرانا، تعداد دیگری از قربانیان این بازجو با این خبرگزاری برای ارائه اطلاعات بیشتر تماس گرفتند، از جمله بر اساس یک سند قضایی که به روئیت هرانا رسید نام این فرد “مسعود صفدری” ذکر شده است.

یکی از زندانیانی سابق که تجربه برخورد با این نیروی امنیتی را داشت، از او بعنوان فردی یاد می کند که در زمان ضبط اعترافات اجباری تلویزیونی او در صحنه حاضر بود. وی در این رابطه به هرانا گفت “چهره اش را به خوبی به خاطر دارم، فرد بددهنی بود که به همراه همکارانش صحنه ضبط ویدیو را با تهدید و ارعاب من مدیریت میکرد.”

یک شاهد دیگر که به دلایل امنیتی هویت او محفوظ است به هرانا گفت، “در محلی در محدوده افسریه تهران که به اسم ۱ الف معروف بود بازجویی شدم، از من اعترافات تلویزیونی گرفتند. ستار بعد از اینکه تن به اعترافات اجباری دادم هم دست از سر من برنداشت و برای مدتی خانواده من را با تهدید و توهین تلفنی آزار می داد”

از جمع بندی اطلاعات مختلف دریافتی و بر پایه اعتبار منابع به نظر می آید یک تیم از نیروهای جوان اطلاعات سپاه پاسداران در بخش امنیت داخلی در منطقه تهران وجود دارد که ردپای آنها در پرونده های مختلف دیده می شود. ستار (احتمالا مسعود صفدری)، مجید کوشکی (معروف به مجید بوفالو)، مسعود همتی که به اسم تیم رئوف شناخته می شوند و احتمالا تحت رهبری رئوف (احتمالا علی همتیان) فعالیت می کنند.

برخی منابع نیز به هرانا اطلاع دادند ستار در کنار تعداد دیگری از نیروهای امنیتی ساکن شهرک شهید محلاتی تهران است

هرانا برای تکمیل این اطلاعات کماکان نیازمند مشارکت مردمی است، هموطنانی که در این خصوص اطلاعاتی دارند میتوانند با هرانا از طریق این ایمیل تماس بگیرند.